Olej kokosowy – właściwości i zastosowanie na włosy i twarz

Przez lata był kreowany na kosmetycznego cudotwórcę. Celebryci i influencerzy przekonywali, że słoik z białym tłuszczem zastąpi nam krem, odżywkę, a nawet pastę do zębów. Jednak wraz ze wzrostem świadomości pielęgnacyjnej, entuzjazm nieco opadł, ustępując miejsca merytorycznej dyskusji. Dziś wiemy już, że olej kokosowy jest surowcem niezwykłym, ale też bardzo wymagającym i specyficznym. Nie jest to produkt uniwersalny, który sprawdzi się u każdego – dla jednych będzie pielęgnacyjnym objawieniem, dla innych przyczyną problemów skórnych i fryzjerskich katastrof. Aby bezpiecznie korzystać z jego dobrodziejstw, trzeba zrozumieć chemię, która kryje się w jego wnętrzu.

Olej kokosowy właściwości – sekret kwasu laurynowego

To, co odróżnia olej z kokosa od popularnego oleju arganowego, oliwy czy oleju lnianego, to jego unikalna budowa cząsteczkowa. W temperaturze pokojowej przyjmuje on postać stałego, twardego masła o białej barwie, które topi się dopiero po ogrzaniu w dłoniach do temperatury około 25 stopni Celsjusza. Ta fizyczna cecha wynika bezpośrednio z faktu, że należy on do grupy tłuszczów nasyconych.

Analizując właściwości oleju kokosowego, musimy skupić się na jego głównym składniku – kwasie laurynowym, który stanowi niemal połowę jego objętości. Kwas ten charakteryzuje się bardzo małymi cząsteczkami oraz prostą budową łańcucha. W praktyce oznacza to, że olej ten nie zachowuje się jak typowy emolient, który tworzy na skórze czy włosach ochronną warstwę (film). Dzięki mikroskopijnym rozmiarom cząsteczek ma on wybitną zdolność penetracji – wnika głęboko w struktury komórkowe, zamiast osiadać na powierzchni. Dodatkowo kwas laurynowy wykazuje silne powinowactwo do białek ludzkiego organizmu oraz posiada udowodnione działanie antybakteryjne i grzybobójcze, co czyni go potężnym orężem w walce z drobnoustrojami.

Olej kokosowy w pigułce – najważniejsze fakty:

• Właściwości: Jest to nasycony kwas tłuszczowy o małej cząsteczce i wysokiej stabilności oksydacyjnej (nie jełczeje szybko).

• Działanie: Wykazuje silne działanie antybakteryjne, wirusobójcze i grzybobójcze. W kosmetyce działa penetrująco – wnika w głąb włosa i naskórka, zamiast tylko natłuszczać go z zewnątrz.

• Zastosowanie: Idealny do pielęgnacji włosów niskoporowatych (wnika pod domknięte łuski), do demakijażu (rozpuszcza tłuste zanieczyszczenia) oraz wspomagająco przy problemach skórnych o podłożu bakteryjnym lub grzybiczym (np. łupież).

Olej kokosowy na włosy – dlaczego jedne go kochają, a inne nienawidzą?

Temat stosowania tłuszczów roślinnych we fryzjerstwie budzi wiele emocji, a olej kokosowy do włosów jest bez wątpienia najbardziej kontrowersyjnym wyborem. Wiele kobiet, zachęconych pozytywnymi opiniami w internecie, nakłada go na swoje zniszczone pasma, oczekując regeneracji, a w rezultacie otrzymuje efekt sztywnych, matowych i napuszonych włosów, które przypominają siano. Nie jest to wina produktu, lecz błędnego doboru oleju do porowatości włosa.

Kluczem do zrozumienia tej zależności jest wspomniana wcześniej budowa cząsteczkowa. Ponieważ olej kokosowy na włosy działa penetrująco, jest on idealnym, a wręcz podręcznikowym wyborem dla posiadaczek włosów niskoporowatych. Ich łuski są ciasno zbite i nie przepuszczają większości substancji odżywczych. Małe cząsteczki kokosa potrafią się jednak przecisnąć przez tę szczelną barierę, dogłębnie nawilżając i dociążając pasma od środka, bez utraty objętości.

Zupełnie inaczej sytuacja wygląda w przypadku włosów wysokoporowatych (zniszczonych, kręconych, rozjaśnianych). Ich łuski są mocno odchylone. Olej kokosowy wnika w nie zbyt agresywnie i w zbyt dużej ilości, powodując niekontrolowane pęcznienie włosa i jego reakcję na wilgoć z otoczenia. W efekcie fryzura zamiast wygładzenia zyskuje nieestetyczne puszenie. Dlatego, jeśli Twoje włosy są zniszczone, olej kokosowy lepiej zostawić w kuchni, a do pielęgnacji wybrać oleje wielonienasycone, jak np. z pestek winogron.

Olej kokosowy na twarz – cienka granica między blaskiem a trądzikiem

Równie ostrożnie należy podchodzić do aplikacji tego tłuszczu na skórę twarzy. W dermatologii stosuje się tzw. skalę komedogenności (zdolności do zatykania porów), która mieści się w przedziale od 0 do 5. Olej kokosowy plasuje się na tej skali bardzo wysoko, osiągając wynik 4. Oznacza to, że jest on substancją wysoce komedogenną.

Stosowanie go jako zamiennika kremu na noc, zwłaszcza u osób z cerą tłustą, mieszaną lub trądzikową, jest prostą drogą do pogorszenia stanu cery. Tłusty film, który tworzy się na powierzchni, w połączeniu z martwym naskórkiem, stanowi idealną pożywkę dla bakterii, co skutkuje szybkim pojawieniem się zaskórników i stanów zapalnych.

Czy to oznacza, że olej kokosowy na twarz jest zakazany? Niekoniecznie, pod warunkiem, że zmienimy sposób jego użycia. Dzięki swojej tłustej formule doskonale rozpuszcza on nawet wodoodporny makijaż i zanieczyszczenia. Może być więc z powodzeniem stosowany jako pierwszy etap oczyszczania twarzy (demakijaż), pod warunkiem, że nie zostanie pozostawiony na skórze. Po rozmasowaniu go na twarzy należy go bezwzględnie i dokładnie zmyć za pomocą żelu lub pianki myjącej. W ten sposób wykorzystujemy jego właściwości oczyszczające, nie ryzykując zatkania ujść gruczołów łojowych.

Rafinowany czy nierafinowany – świadomy wybór w sklepie

Stojąc przed sklepową półką, często widzimy dwa rodzaje produktów, które różnią się ceną i wyglądem. Różnica ta wynika z procesu obróbki, który diametralnie zmienia właściwości surowca. Do celów kosmetycznych jedynym słusznym wyborem jest olej kokosowy nierafinowany (często oznaczany jako „Extra Virgin” lub „tłoczony na zimno”). Zachowuje on charakterystyczny, piękny zapach kokosa oraz pełnię składników odżywczych, w tym witaminę E i antyoksydanty, które giną w wysokich temperaturach.

Olej rafinowany, czyli oczyszczony, jest pozbawiony zapachu i smaku, a w procesie produkcji traci większość swoich walorów pielęgnacyjnych. Jest tańszy i ma wyższy punkt dymienia, dlatego świetnie sprawdzi się na patelni do smażenia naleśników, ale nałożony na włosy czy skórę będzie działał jedynie jako „pusty” natłuszczacz, nie oferując głębszego odżywienia.